9:00 - 17:00

 Çalışma Saatlerimiz Ptesi-Cuma

0312 427 74 49

Bizi Arayabilirsiniz.


bursa escortadana escortantalya escortelazig escortmalatya escortistanbul escortusak escortbilecik escorttokat escortadiyaman escortkirikkale escortsanliurfa escortsanliurfa escortsinop escortzonguldak escorttrabzon escortvan escortyozgat escortaydin escortcorum escorterzurum escortkutahya escortgiresun escortmaras escortisparta escortmanisa escortordu escortmugla escortmardin escortosmaniye escortsanliurfa escortsivas escorttekirdag escorttokat escortyalova escortafyon escortbalikesir escortcanakkale escortedirne escortmanisa escortantalya escortizmit escortbalikesir escortmugla escortmugla escorttrabzon escorthatay escortkonya escortdenizli escorteskisehir escortcanakkale escortbursa escortaydin escorthatay escortcorlu escortcorum escortburgaz escortordu escorterzincan escortrize escortedirne escortigdir escortcankiri escortmardin escortardahan escortkutahya escortelazig escortcesme escortburdur escortaksaray escortaydin escortsanliurfa escortvan escortelazig escortmardin escortordu escortkahramanmaras escortcorum escorterzurum escortnigde escortyozgat escortgiresun escortrize escortkastamonu escrotartvin escortkarabuk escortkaraman escortkirsehir escortkusadasi escortcankiri escortkirklareli escortkirikkale escortsinop escorttekirdag escortgaziemir escortkarsiyaka escortyalova escortamasya escorttrabzon escortisparta escortcanakkale escortadapazari escortbolu escortduzce escortbitlis escortbatman escorttekirdag escortusak escortusak escortnevsehir escortamasya escortmus escortvan escortyalova escortkastamonu escorttunceli escortnigde escortsiirt escortbingol escortkars escortkarabuk escortbayburt escortkaraman escorosmaniye escorkahramanmaras escortagri escortadana escortkusadasi escorttrakya escorterzurum escortankara escortizmir escortizmir escorteskisehir escortsakarya escortkonya escortdenizli escortankara escortsamsun escortkayseri escorthatay escortdiyarbakir escortkocaeli escortgaziantep escortbatman escort
beylikduzu oto cekici medyum tavsiyeleri papaz büyüsü baglama büyüsü etkili medyum durust medyum gerçek medyum ask buyusu kuşadası escort Kuşadası eskort Kusadasi escort Kuşadası escort Kusadasi escort Kuşadası escort Davutlar escort Güzelçamlı escort Soğucak escort Kadınlar Denizi escort Konya escort muğla escort bayan muğla escort bodrum escort dalaman escort datça escort fethiye escort kavaklıdere escort köyceğiz escort marmaris escort menteşe escort milas escort ortaca escort ula escort yatağan escort seydikemer escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort iskenderun escort antakya escort dörtyol escort ığdır escort ısparta escort eğirdir escort yalvaç escort istanbul escort ataşehir escort avcılar escort bağcılar escort başakşehir escort beşiktaş escort beykoz escort beyoğlu escort büyükçekmece escort kağıthane escort şişli escort üsküdar escort arnavutköy escort beylikdüzü escort esenler escort esenyurt escort maltepe escort ümraniye escort tuzla escort silivri escort izmir escort bayraklı escort foça escort gaziemir escort güzelbahçe escort karabağlar escort karşıkaya escort konak escort menemen escort narlıdere escort ödememiş escort seferihisar escort tire escort urla escort balçova escort aliağa escort bornova escort buca escort torbalı escort çeşme escort çiğli escort maraş escort kahramanmaraş escort afşin escort elbistan escort karabük escort safranbolu escort karaman escort kars escort kastamonu escort cide escort kayseri escort talas escort develi escort kayseri melikgazi escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort lüleburgaz escort kırşehir escort kocaeli escort izmit escort gebze escort konya escort meram escort selçuklu escort kütahya escort tavşanlı escort malatya escort malatya battalgazi escort manisa escort manisa akhisar escort turgutlu escort manisa salihli escort mardin escort kızıltepe escort midyat escort mersin escort tarsus escort toroslar escort muğla escort muş escort muş bulanık escort nevşehir escort avanos escort ürgüp escort niğde escort osmaniye escort rize escort rize ardeşen escort sakarya escort sakaraya adapazarı escort samsun escort samsun ilkadım escort samsun atakum escort samsun bafra escort samsun çarşamba escort urfa escort şanlıurfa escort eyyübiye escort siverek escort viranşehir escort siirt escort sinop escort sinop boyabat escort sivas escort şırnak escort şırnak cizre escort tekirdağ escort çerkezköy escort çorlu escort tokat escort erbaa escort zile escort trabzon escort akçaabat escort sürmene escort trabzon of escort maçka escort tunceli escort uşak escort banaz escort eşme escort van escort tuşba escort erciş escort ipekyolu escort yalova escort yalova termal escort yozgat escort zonguldak escort ereğli escort bartın escort amasra escort adana escort aladağ escort seyhan escort yüreğir escort ceyhan escort adıyaman escort afyon escort afyonkarahisar escort bolvadin escort sandıklı escort ağrı escort patnos escort doğubayazıt escort 68 aksaray escort aksaray escort amasya escort merzifon escort ankara escort çankaya escort mamak escort etimesgut escort sincan escort keçiören escort antalya escort akseki escort aksu escort döşemealtı escort elmalı escort kemer escort konyaaltı escort korkuteli escort serik escort muratpaşa escort alanya escort kepez escort kaş escort manavgat escort finike escort demre escort ardahan escort artvin escort hopa escort aydın escort efeler escort germencik escort didim escort nazilli escort söke escort kuşadası escort balıkesir escort edremit escort bandırma escort ayvalık escort batman escort bayburt escort bilecik escort bozüyük escort bingöl escort bitlis escort tatvan escort bolu escort mengen escort mudurnu escort burdur escort bucak escort gölhisar escort bursa escort gemlik escort inegöl escort iznik escort kestel escort yıldırım escort mudanya escort bursa nilüfer escort bursa osmangazi escort çanakkale escort ayvacık escort biga escort çan escort eceabat escort gelibolu escort lapseki escort bozcaada escort çankırı escort çorum escort çorum sungurlu escort denizli escort acıpayam escort buldan escort honaz escort pamukkale escort karahayıt escort diyarbakır escort bismil escort diyarbakır yenişehir escort diyarbakır ergani escort diyarbakır kayapınar escort düzce escort edirne escort keşan escort uzunköprü escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort yakutiye escort oltu escort palandöken escort eskişehir escort gaziantep escort antep escort nizip escort antep şahinbey escort giresun escort davutlar escort güzelçamlı escort soğucak escort kadınlar denizi escort kuşadası escort elden ücret escort bayan elden ücret escort escort bayan elden ödeme eskort
 

ANAYASA MAHKEMESİ CMK 281-1’İ ANAYASAYA AYKIRILIKTAN İPTAL ETTİ( 11.08.2017 )

Kaptan Hukuk Bürosu > KANUN DEĞİŞİKLİKLERİ  > ANAYASA MAHKEMESİ CMK 281-1’İ ANAYASAYA AYKIRILIKTAN İPTAL ETTİ( 11.08.2017 )

ANAYASA MAHKEMESİ CMK 281-1’İ ANAYASAYA AYKIRILIKTAN İPTAL ETTİ( 11.08.2017 )

ANAYASA MAHKEMESİ

Esas Numarası: 2017/49
Karar Numarası: 2017/113
Karar Tarihi: 14.06.2017
Resmi Gazete Sayısı: 30151
Resmi Gazete Tarihi: 11.08.2017

5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU’NUN 281. MADDESİNİN (1) NUMARALI FIKRASININ İKİNCİ CÜMLESİNİN İPTALİ

Özeti: 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 281. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİ Hakkında.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi

İTİRAZIN KONUSU: 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 281. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’nın 2., 10., 36. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Sanık hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 281. maddesi şöyledir:
“Duruşma hazırlığı
Madde 281- (1) Duruşma hazırlığı aşamasında bölge adliye mahkemesi başkam veya görevlendireceği üye, 175 inci madde hükümlerine uygun olarak duruşma gününü saptar; gerekli çağrıları yapar. Tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediğinde davasının reddedileceği ayrıca bildirilir.
(2) Mahkemece, gerekli görülen tanıkların, bilirkişilerin dinlenilmesine ve keşfin yapılmasına karar verilir. ”

II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOGLU, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Haşan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 1.3.2017 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Aydın AYGÜN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. İtirazın Gerekçesi
3. Başvuru kararında özetle istinaf kanun yoluna savcı, malen sorumlu veya katılanın başvurması ve duruşmaya gelmemesi hâlinde istinaf incelemesine devam edilecekken tutuksuz sanığın yapmış olduğu istinaf başvurusunun sanığın duruşmaya gelmemesi nedeniyle reddedilmesinin hukuk devletine ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, yine itiraz konusu kuralın adil yargılanma hakkının bir parçası olan silahların eşitliği ilkesiyle bağdaşmadığı ve istinaf kanun yoluna başvuran sanık her ne kadar ilk derece mahkemesince suçlu bulunmuşsa da istinaf kanun yoluna başvurduğundan sanığın suçluluğunun hukuk önünde kesinleşmediği, itiraz konusu kuralın masumiyet ilkesine de aykırılık oluşturduğu belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2., 10., 36., ve 38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
B. Kuralın Anlam ve Kapsamı
4. İtiraz konusu kural, istinaf kanun yolunda duruşma hazırlığının nasıl yapılacağını hüküm altına almaktadır. Bu kapsamda tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda, kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediği takdirde davasının reddedileceğinin ayrıca bildirileceği düzenlenmektedir.
5. İstinaf kanun yolunda duruşma açılmaksızın verilen esastan ret ve bozma kararları ile duruşma sonunda hükmedilen esastan ret ya da ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması üzerine verilecek yeni hükmün düzenlendiği CMK’nın 280. maddesinde meşruhatlı davetiyeye rağmen duruşmaya gelmeyen tutuksuz sanık hakkında nasıl bir karar verileceği düzenlenmemişse de itiraz başvurusuna konu edilen kural, maddede belirtilen koşullarda yapılan davetiyeye rağmen istinaf duruşmasına katılmayan sanığın istinaf talebinin reddedileceğini öngörmektedir.
6. İtiraz konusu kuralın uygulama alanı bulabilmesi için istinaf duruşmasına gelmeyen tutuksuz sanığın kabule değer bir mazeretinin bulunmaması gerekir. Diğer bir ifade ile sanığın duruşmaya gelmemesi iradesi dışında bir nedene dayanmamalıdır. Bu gibi hâllerde sanık, CMK’nın 198. ve 274. maddelerinde düzenlenen “eski hâle getirme” müessesesinden faydalanarak istinaf talebini tekrar geçerli hâle getirebilir.
7. İstinaf kanun yoluna başvuran tutuksuz sanık kendisine yapılan meşruhatlı davetiyeye rağmen istinaf duruşmasına katılmamakla birlikte kendisini bir müdafi vasıtasıyla temsil ettirmesi durumunda da itiraz konusu kural uygulama alanı bulur. Bu hâlde de kural, sanığın istinaf talebinin reddedilmesini öngörmektedir. Bu durumu bertaraf edecek, sanığın müdafi yardımından faydalanmasına imkân verecek bir düzenleme CMK kapsamında mevcut değildir.
C. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu
8. Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrasında, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre hak arama özgürlüğünün en önemli iki öğesini oluşturan iddia ve savunma haklarını kısıtlayacak, bu hakların eksiksiz kullanımını engelleyecek ve adil yargılanmaya engel olacak yasa kurallarının Anayasa’nın 36. maddesine aykırılık oluşturacağı açıktır. Maddeyle güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının yanında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir.
9. Ceza muhakemesi kapsamında bir suçlamayla karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın sahip olduğu en önemli hakların başında suçlamadan kurtulmasını sağlayacak olan savunma hakkına sahip olması gelir. Anayasa’nın 36. maddesinde savunma hakkı güvence altına alınmakla birlikte anılan maddede belirtilen “meşru vasıta ve yollardan faydalanmak” ifadesi, bu kapsamda müdafi yardımından yararlanmayı da içermektedir. Böylece şüpheli veya sanık, kendisini bizzat savunabileceği gibi seçilen ya da atanan bir müdafi yardımından da yararlanabilecektir. Suç isnadı ile karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın müdafi yardımından yararlanması, savunma hakkının işlerlik kazanması bakımından önemlidir.
10. Ceza yargılamasının asıl amacı maddi gerçeğe ulaşılmasıdır. Maddi gerçeğe ulaşılabilmesinin önemli şartlarından birini de adil ve etkin bir şekilde yürütülen ceza kovuşturması oluşturmaktadır. Ceza yargılamasında soruşturma ve kovuşturma evreleri bir bütün olup adil yargılanma hakkı, soruşturma evresinde olduğu gibi kovuşturma evresi yönünden de geçerlidir. Bu bağlamda savunma hakkının etkili kullanımı maddi gerçeğin ortaya çıkarılması, dolayısıyla etkin kovuşturma bakımından hayati derecede önemlidir. Bu açıdan da savunma hakkının etkin şekilde kullanılmasına hizmet eden müdafi yardımından yararlanma hakkı maddi gerçeğe ulaşmak amacına da hizmet eder. Başka bir ifade ile sanığın müdafi vasıtasıyla kovuşturma aşamasında kendini savunması, adil bir yargılamaya ve bu yargılama sonucunda verilecek hükmün maddi gerçekle örtüşmesine aracılık eder.
11. Anayasa Mahkemesinin daha önceki bazı kararlarında da belirtildiği üzere kanun yoluna başvurma hakkı da hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı kapsamındadır. Kanun yolu, bir yargı yeri tarafından verilen ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülen bir kararın kural olarak başka bir yargı yeri tarafından incelenmesini sağlayan hukuki bir yoldur. Kanun yolunun amacı, yargı yerleri tarafından verilen kararların kural olarak başka bir yargı yeri tarafından denetlenmesine imkân tanımak suretiyle daha güvenceli bir yargı hizmeti sunmaktır. Adil yargılanma hakkının güvencelerinin kanun yolu başvurusu üzerine yapılacak yargılamalarda da korunması gerekir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de kanun yolu başvurusu sonucunda sanığın duruşmada bizzat hazır bulunmaması durumunda müdafiinin de duruşmaya kabul edilmemesini ya da istinaf başvurusunun reddedilmesini adil yargılanma hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir (bkz. Neziraj/Almanya, B. No: 30804/07, 8.11.2012).
12. Öte yandan kovuşturmanın etkinliğini oluşturan başlıca unsurlardan biri de kovuşturmanın mümkün olan en kısa sürede bitirilmesidir. Anayasa’nın 141. maddesinin son fıkrasında “Davaların en a: giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.” denilmek suretiyle davaların makul bir süre içinde bitirilmesi gerekliliği açıkça ifade edilmiştir. Bu ilke gereğince devlet, yargılamaların gereksiz yere uzamasını engelleyecek etkin tedbirler almak zorundadır. Bu bağlamda hukuk sisteminin ve özellikle yargılama usulünün yargılamaların makul süre içerisinde bitirilmesini mümkün kılacak şekilde düzenlenmesi ve bu düzenlemelerde davaların nedensiz olarak uzamasına yol açacak usul kurallarına yer verilmemesi, makul sürede yargılanma ilkesinin bir gereğidir. Ancak bu amaçla alınacak kanuni tedbirlerin yargılama sonucunda işin esasına yönelik adil ve hakkaniyete uygun bir karar verilmesine engel oluşturmaması gerektiği de tartışmasızdır. Bu ilkelere uygun olmak kaydıyla yargılama yöntemini belirlemek ise Anayasa’nın 142. maddesi gereğince kanun koyucunun takdir yetkisindedir. Hiç kuşkusuz bu takdir yetkisinin Anayasa’da güvence altına alınmış olan adil yargılanma hakkının özüne dokunmaması gerekir.
13. Hakkın özü, dokunulduğunda söz konusu temel hak ve özgürlüğü anlamsız kılan çekirdek alanı ifade etmekte olup bu yönüyle her temel hak açısından kişiye dokunulmaz asgari bir alan güvencesi sağlamaktadır. Bu çerçevede hakkın kullanılmasını önemli ölçüde güçleştiren, hakkı kullanılamaz hâle getiren veya ortadan kaldıran sınırlamalar hakkın özüne dokunmaktadır. Savunma hakkı bağlamında da bu hakkın ortadan kaldırılması, kullanılamaz hâle getirilmesi veya kullanılmasının aşırı derecede güçleştirilmesi sonucunu doğuran müdahalelerin, bu hakkın özünü zedeleyeceği açıktır. Kanun koyucunun, yargılamaların mümkün olan en kısa sürede bitirilmesi kapsamında istinaf yargılamasını hızlandıran çeşitli tedbirler öngörmesi takdir yetkisi kapsamındadır. Ancak bu tedbirler adil yargılanma hakkının ve bu kapsamda savunma hakkının özüne dokunmamalıdır. Bu nedenle adil yargılanmanın güvencelerinden olan müdafi yardımından yararlanma hakkını ortadan kaldıran ya da kullanılmasına imkân vermeyen usul kuralları şüphesiz ki adil yargılanma hakkının özüne dokunur.
14. İtiraz konusu kural ile kanun koyucu, tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda sanığın istinaf duruşmasına katılmadığı takdirde açtığı istinaf davasının reddedileceğinin ihtar edileceğini düzenlemiştir. Bu hüküm uyarınca davetiye tebliğine rağmen duruşmaya katılmayan tutuksuz sanığın istinaf başvurusunun reddine karar verilecektir. Bununla birlikte kural, istinaf duruşmasına katılmayan tutuksuz sanığın kendisini bir müdafi vasıtasıyla temsil ettirmesi hâline de özel bir düzenleme öngörmemiştir. Başka bir ifade ile istinaf duruşmasına katılmayan sanık, kendisini bir müdafi aracılığıyla o duruşmada temsil ettirse dahi kural gereği istinaf başvurusu reddedilecektir. Bu sonuç da sanığın savunma hakkı kapsamında müdafi yardımından yararlanma hakkını zedelemektedir. İtiraz konusu kuralla kanun koyucunun ceza muhakemesinin temel amacı olan maddi gerçeğe ulaşma amacı karşısında istinaf yargılamasının hızlandırılması amacına öncelik verdiği anlaşılmaktadır. Ancak yukarıda ifade edildiği üzere bu konudaki tercihin; kişilerin savunma hakkını, bu çerçevede müdafi yardımından yararlanma hakkım kullanılamaz hâle getirmemesi gerekir. Tutuksuz sanığın müdafi yardımından yararlanma hakkını yitirmesine neden olan itiraz konusu kural bu yönüyle adil yargılanma hakkıyla bağdaşmamaktadır.
15. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 36. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
16. Kural, Anayasa’nın 36. maddesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın 2., 10. ve 38. maddeleri yönünden incelenmesine gerek görülmemiştir.

IV. HÜKÜM
4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 281. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, 14.6.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

No Comments

Leave a Comment